Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).CEFR düzeyi A2Kullanım sıklığı: sıkAnlam: kısmen okunurisimSınav: LiseSınav: YDSSınav: YÖKDİLSınav: IELTSSınav: TOEFL
instrument
Telaffuz
ABD/ˈɪnstrəmənt/ BK/ˈɪnstrəmənt/
Sentetik ses
Vurgu ilk hecede: IN-stru-ment; instrumental'da vurgu üçüncü heceye kayar (in-stru-MEN-tal).
1 · Parçalar
ön ek: inkök: struson ek: ment
ön ek: içine, içeri · kök: inşa etmek · son ek: bir işin aracı
2 · Harfi harfine
içe inşa etme aracı
3 · Bugün
alet, araç; çalgı
(bilim, tıp) alet, araç: işte kullanılan küçük alet; çalgı, müzik aleti; ölçü aleti, gösterge (hız, sıcaklık, uzaklık); (bir sonuca ulaşmak için kullanılan) araç, vasıta; (hukuk, finans) resmî belge; finansal araç (çek, senet, tahvil)
Eski Fransızca yoluyla Latince īnstrūmentum 'alet, donanım' isminden gelir (AHD; dictionary.com ve LDOCE Latince); īnstrūmentum, īnstruere 'hazırlamak, donatmak' fiilinin gövdesine -mentum ekinin eklenmesiyle kurulmuştur (dictionary.com). Türkçedeki enstrüman aynı Fransızca kelimeden gelir, ama TDK'ya göre Türkçede yalnız 'çalgı' ve 'mali belge' anlamındadır.
İngilizcede ilk görülme: 1250-1300 (dictionary.com); LDOCE 1200-1300.
Hafıza ipucu Instrument: Türkçedeki enstrüman ile aynı kelime, ama İngilizcede önce 'alet'tir: doktorun, mühendisin aleti de instrument'tır.
Cümlede
The doctor at the village clinic carefully cleaned every instrument after each patient.
Köy sağlık ocağındaki doktor her hastadan sonra bütün aletleri özenle temizledi.
Parça parça
| Parça | Tür | Kaynak dil | Özgün biçim | Bu kelimede |
|---|---|---|---|---|
| ön ek: in | ön ek | Latince | in- (īnstrūmentum) | içine, içeri (AHD instruct in- 'on' (see IN-2); dictionary.com instruct in- 'in' (see in- 2); LDOCE ön eki vermez; instrument sayfaları glosssuz (instruct'a gönderir). İki alan adı iki ayrı anlam veriyor (on-in anlam 1 'içine, içeri' / anlam 3 'üzerine'); karşıt değil, ama kaynaklar arası yön ayrışması → yaygin_kabul (ilke 25/241); birincil anlam 1 yazıldı (ilke 34). Aynı Latince fiil ailesinde tek gloss (ilke 9/60). H'de iyeliksiz 'içe' (yerleştirme fiili; institute 'içe dikilmiş' emsali, ilke 48).) |
| kök: stru | kök | Latince | struere; īnstruere; īnstrūmentum | inşa etmek (dictionary.com instrument: instrūmentum 'equipment' = instrū- (instruere 'to equip' gövdesi; see instruct) + -mentum; AHD: īnstrūmentum 'tool, implement' < īnstruere 'to prepare'; see INSTRUCT; LDOCE: instrumentum < instruere; → INSTRUCT. Kök glossu instruct sayfalarındaki struere glossu (AHD, LDOCE 'to build'); bileşik glossu kayma (ilke 150). Kök varyantı stru (fiil gövdesi, ortaç sonu yok); gövde ünlüsü ū köke ait (yönerge 42).) |
| son ek: ment | son ek · isim yapar | Latince | -mentum | bir işin aracı (dictionary.com instrument: -mentum -ment. Latince isim 'tool, implement' (AHD), 'equipment' (dictionary.com) → son-ment anlam 3 'bir işin aracı'; ilke 144 testi: anlam 1 'bir iş, eylem' bileşiğin kaynak tanımıyla ('tool') uyuşmaz.) |
Aile
Ön ekin başka kelimelerdeki işi
ön ek: in employ, employee, employer
Kelimeye içeri doğru yönelme ya da bir şeyin içinde olma anlamı katar.