İçeriğe geç
Kaynaklarla doğrulandı · editör onayı bekliyor
Görünüm

Latincebağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.hareketbasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin

kök: ject

atmak

Latince iacere 'atmak' fiilinden gelir. Ön ekle birleşince fiil -icere, ortacı -iectus olur; İngilizcedeki -ject çoğunlukla bu ortaç gövdesidir: project 'öne doğru atılmış', reject 'geriye atılmış', inject 'içeri atılmış'. jet ise Fransızca jeter 'atmak' üzerinden gelir. Tuzaklar: süs taşı olan jet 'siyah kömür' Yunanca gagātēs'ten gelir, aynı yazılır ama bu kökle ilgisi yoktur. adjacent 'bitişik' ise iacere'nin değil, ona kardeş olan iacēre 'yatmak' fiilinin ortacıdır; kök sayfasında akraba olarak gösterilir, sayılmaz. Longman'ın adjacent sayfası fiili uzunluk işareti olmadan jacere 'to lie' yazar; bu, 'atmak' fiiliyle aynı kelime değildir.

Özgün biçim
iacere atmak-icere, -iectus atmak (bileşikte); atılmışiactāre atmak (sıklık fiili)
Başka biçimleri
kök: ject project, object, subject, reject, inject, eject, adjectivekök: jet jet

Kök haritası

ject kökünden türeyen 14 kelime

atmak

Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.

Bu kökten 14 kelime

adjective

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: adkök: jectson ek: ive

-e doğru atılmış olanla ilgili

sıfat

Sınav: LGSSınav: Lise

eject

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: ekök: ject

dışarı atılmış

zorla çıkarmak, dışarı atmak

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

inject

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: inkök: ject

içeri atılmış

enjekte etmek, iğneyle vermek

Sınav: LiseSınav: YDS

injection

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: inkök: jectson ek: ion

içeri atma

iğne, enjeksiyon

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

jet

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: jet

atma

jet uçağı; fışkıran akım

Sınav: LGSSınav: Lise

object

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: obkök: ject

karşıya atılmış şey

nesne, cisim; (fiil) itiraz etmek

Sınav: LGSSınav: Lise

objection

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: obkök: jectson ek: ion

karşıya atma

itiraz

Sınav: LiseSınav: YDS

objective

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: obkök: jectson ek: ive

karşıya atılmış olanla ilgili

amaç, hedef; (sıfat) nesnel, tarafsız

Sınav: LGSSınav: Lise

project

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: prokök: ject

öne doğru atılmış şey

proje, planlı çalışma; (fiil) öngörmek, tahmin etmek

Sınav: LiseSınav: YDS

projection

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: prokök: jectson ek: ion

öne doğru atma

tahmin, öngörü

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

reject

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: rekök: ject

geriye atılmış

reddetmek, kabul etmemek

Sınav: LGSSınav: Lise

rejection

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: rekök: jectson ek: ion

geriye atma

ret, reddetme

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

subject

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: subkök: ject

altına atılmış

konu; ders

Sınav: LGSSınav: Lise

subjective

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: subkök: jectson ek: ive

altına atılmış olanla ilgili

öznel, kişisel

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

Kökün hikâyesi

Latincede iacere atmak demekti: taş atmak, ok atmak, sözü ortaya atmak. Fiile bir ön ek gelince ortacı -iectus oldu ve İngilizceye çoğunlukla -ject olarak geçti. Öne doğru atılan şey project oldu: önce çıkıntı, sonra zihinde ileriye uzanan plan. Gözün karşısına atılan şey object, yani nesne; birinin önüne engel atmak da itiraz etmek. Bir gücün altına atılan kişi subject, yani tabi olan; sonra konuşmanın altına konan konu. Geriye atılan reject reddedilir, içeri atılan inject iğneyle verilir, dışarı atılan eject fırlatılır. Fransızca jeter fiili de aynı ailedendir; jet, güçle dışarı atılan akımın adıdır. Sonu -ject olan kelimede şunu sor: ne, nereye atılıyor?

Akraba kelimeler

Bu kökten türemezler; uzak bir ortak köke bağlanırlar. Harfi harfine anlam olarak öğretilmez.

  • adjacent akraba

    Latince adiacēns < adiacēre 'yakınında yatmak' < ad- + iacēre 'yatmak' (AHD; dictionary.com 'bitişik olmak', jac- 'yatmak'). iacere/iacēre karar 1 ve 5. tur ekinde adıyla kardeş sayılan çift (ilke 17): kardeş biçim, türev değil; sayılmaz, madde açılmadı. AHD her iki fiili aynı Hint-Avrupa köküne (yē-) bağlar. Hiçbir sayılan kaynak iki fiili Latince düzeyde birbirine bağlamaz; ortak nokta AHD'nin yē- kökü ve karar 1'in adıyla kardeş sayması (ilke 56). Kaynak: adjacent

Sıradaki kökler