analogous
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: anakök: logson ek: ous
orana göre olan
benzer, karşılaştırılabilir
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Yunancabağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.söz ve yazıbasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: yaygın kabul
kök: log
söz; söylemek
Yunanca logos 'söz, söylem; akıl, hesap, oran' isminden ve onun dayandığı legein 'söylemek; toplamak, saymak' fiilinden gelir (AHD, dictionary.com). Kökün kelimelerde beş yüzü görülür: söylemek (-logy'li bilim adları ve apology: bir konu üzerine söz), söz (dialogue, monologue, logo), akıl (logic, logical), oran (analogy, analogous) ve sayma (catalog). En verimli biçim -logy'dir: harfi harfine 'bir konu üzerine söyleme'dir; AHD ve dictionary.com bu birleşik biçimi 'bilim, inceleme' diye glosslar, çünkü bir konu üzerine düzenli söz o konunun bilimi olmuştur (biology, psychology, geology). Kelimenin başındaki öğe çoğu zaman ikinci bir Yunanca köktür (bio 'hayat', psycho 'ruh', geo 'yer'); sociology ve terminology'de bu öğe Latincedir. Tuzaklar: İngilizce log 'kütük; seyir defteri' Orta İngilizce logge'dan gelir, Yunanca logos değildir; blog da weblog'un kısaltmasıdır, içindeki log bu Orta İngilizce kökenli kayıt kelimesidir. logistics'in kökeni kaynaklarda ayrışır: AHD ve Longman onu logos'a bağlar (Yunanca logistikos 'hesaplamada usta' < logos 'hesap'), dictionary.com Fransızca loger 'konaklamak' fiiline; madde açılmadı. Matematikteki log (logarithm kısaltması) ise bu köktendir: logos 'oran' + arithmos 'sayı' (AHD, dictionary.com). prologue, eulogy, epilogue, chronology, logarithm, archaeologist ve biologist de bu kökün üyesidir (AHD, dictionary.com); sınav listelerinde bulunmadıkları için madde açılmadı.
- Özgün biçim
- logos söz, konuşma; akıl, düşünce; hesap, oranlegein söylemek; seçmek, toplamak, saymak-logiā, -logos inceleme, bilim; bir işle uğraşan
- Başka biçimleri
- kök: log logic, logical, illogical, analogy, analogous, apology, apologize, catalog, biology, psychology, technology, geologykök: logue dialogue, monologuekök: logo logo
Kök haritası
söz; söylemek
Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.
Bu kökten 27 kelime
analogy
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: anakök: logson ek: y
orana göre olma
benzetme, kıyas; benzerlik
Sınav: LiseSınav: YDS
apologize
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: apokök: logson ek: ize
uzağa söyleme yapmak
özür dilemek
Sınav: LiseSınav: YDS
apology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: apokök: logson ek: y
uzağa söyleme
özür
Sınav: LiseSınav: YDS
archaeology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: archaeokök: logson ek: y
eskiyi söyleme
arkeoloji, kazı bilimi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
biological
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: biokök: logson ek: ical
hayat söylemeyle ilgili
biyolojik
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
biology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: biokök: logson ek: y
hayat söyleme
biyoloji
Sınav: LiseSınav: YDS
catalog
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: catakök: log
aşağı sayma
katalog, liste
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
chronological
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: chronokök: logson ek: ical
zaman söylemeyle ilgili
kronolojik, zaman sırasına göre
Sınav: LiseSınav: YDS
dialogue
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: diakök: logue
karşıya söz
diyalog, karşılıklı konuşma; görüşme
Sınav: LiseSınav: YDS
ecology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: ecbağlaç: okök: logson ek: y
ev söyleme
ekoloji, çevre bilimi
Sınav: LiseSınav: YDS
geology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: geokök: logson ek: y
yer söyleme
jeoloji, yer bilimi
Sınav: LiseSınav: YDS
ideological
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: ideokök: logson ek: ical
fikir söylemeyle ilgili
ideolojik
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
ideology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: ideokök: logson ek: y
fikir söyleme
ideoloji, düşünce sistemi
Sınav: LiseSınav: YDS
illogical
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ilkök: logson ek: ical
akılla ilgili olmayan
mantıksız
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
logic
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: logson ek: ic
akılla ilgili
mantık; akıl yürütme
Sınav: LiseSınav: YDS
logical
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: logson ek: ical
akılla ilgili
mantıklı, akla uygun
Sınav: LiseSınav: YDS
logo
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: logo
söz
logo, amblem
Sınav: LiseSınav: YDS
methodology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: methodbağlaç: okök: logson ek: y
yöntem söyleme
metodoloji, yöntem bilimi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
monologue
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: monokök: logue
tek söz
monolog, tek kişilik uzun konuşma
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
psychological
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: psychokök: logson ek: ical
ruh söylemeyle ilgili
psikolojik, ruhsal
Sınav: LiseSınav: YDS
psychologist
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: psychokök: logson ek: ist
ruh söyleme uzmanı
psikolog
Sınav: LiseSınav: YDS
psychology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: psychokök: logson ek: y
ruh söyleme
psikoloji
Sınav: LiseSınav: YDS
sociology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: sociokök: logson ek: y
toplum söyleme
sosyoloji, toplum bilimi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
technological
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: technokök: logson ek: ical
beceri söylemeyle ilgili
teknolojik
Sınav: LiseSınav: YDS
technology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: technokök: logson ek: y
beceri söyleme
teknoloji
Sınav: LiseSınav: YDS
terminology
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: terminbağlaç: okök: logson ek: y
terim söyleme
terminoloji, terimler
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Kökün hikâyesi
Yunancada logos hem söylenen söz hem de sözün ardındaki akıldı. Akılla düşünmenin sanatına logikē dendi; İngilizcede logic, yani mantık oldu. İki şeyi aynı orana göre düşünmek analogy, suçlamayı sözle uzağa itmek apology idi; bu savunma sözü zamanla özre döndü. İki kişinin karşılıklı sözü dialogue, tek kişinin uzun sözü monologue oldu. Kökün en verimli biçimi -logy'dir: bir konu üzerine düzenli söz, sonra o konunun bilimi. Biology hayatı, geology yeri, psychology ruhu inceler. Sonu -logy olan bir kelime görünce sor: burada ne inceleniyor?
Akraba kelimeler
Bu kökten türemezler. Bazılarının uzak bir ortak köke bağlandığı öne sürülür; bu bağ tartışmalıdır (etikete bakın). Harfi harfine anlam olarak öğretilmez.
- collect, lecture (leg kökü) uzak akraba (tartışmalı)
Latince legere 'toplamak, seçmek, okumak' ile bağ yalnız Hint-Avrupa düzeyinde: AHD logos ve logic girdileri leg- köküne gönderir; dictionary.com logos 'lection' ile ilişkilendirir. Sayıma girmez (ilke 27). Kaynak: collect, lecture (leg kökü)