İçeriğe geç
Kaynaklarla doğrulandı · editör onayı bekliyor
Görünüm

Latincebağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.yapma ve biçimbasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin

kök: form

biçim; biçimlendirmek

Latince fōrma 'biçim, şekil' isminden ve ondan türemiş fōrmāre 'biçimlendirmek' fiilinden gelir. Kelimeler iki biçimde görünür: (1) form: ismin ve fiilin gövdesi; formal, informal, formality (fōrmālis 'biçimle ilgili'), formula (küçültme fōrmula 'küçük biçim') ve ona İngilizcede -ate ile kurulan formulate (dictionary.com), formation, inform, information, informative, conform, conformity, reform, transform, transformation ve Fransızca bileşik platform (plat 'düz' + forme). (2) format: fōrmātus 'biçimlendirilmiş' ortacı, Fransızca yoluyla. uniform (ūni- + -fōrmis) bu kökün ikincil üyesidir; birincil kökü uni'dir. fōrma'nın öncesi belirsizdir: AHD ve Longman belki Yunanca morphē'den geldiğini çekinceyle söyler. deform (Latince dēfōrmāre; AHD, dictionary.com) da bu kökün üyesidir; sınav listelerinde bulunmadığı için madde açılmadı. Tuzaklar (bu köke sayılmaz): perform ve performance, form'a benzetilerek değişmiş Eski Fransızca parfournir 'tamamlamak' fiilinden gelir; fournir Germen kökenlidir (AHD, dictionary.com). formidable Latince formīdō 'korku'dan, formic ve formaldehyde Latince formīca 'karınca'dan gelir. former 'önceki' sıfatı Eski İngilizce forma 'ilk'ten gelir (AHD, dictionary.com), form ile ilgisi yoktur; 'biçimlendiren' anlamındaki former ismi ise bu köktendir. Kök fiilin ayrımları madde karistirilan alanlarındadır (inform/information, formal/formality, format/formation).

Özgün biçim
fōrma biçim, şekilfōrmāre, fōrmātus biçimlendirmek; biçimlendirilmiş-fōrmis biçimli, ... biçiminde (birleşik biçim)fōrmālis, fōrmālitās biçimle ilgili; biçimle ilgili olma durumufōrmula küçük biçim; kalıp, kuralfōrmātiō biçimlendirmeīnfōrmāre, īnfōrmātiō, īnfōrmātīvus biçim vermek, öğretmek; öğretim; biçim verencōnfōrmāre, cōnfōrmitās bir şeye göre biçimlendirmek, uydurmak; uygunlukrefōrmāre yeniden biçimlendirmektrānsfōrmāre, trānsfōrmātiō biçimce değiştirmek; biçim değişikliği
Başka biçimleri
kök: form form, formal, informal, formality, formation, formula, inform, information, informative, conform, conformity, reform, transform, transformation, platform, formulatekök: format format

Kök haritası

form kökünden türeyen 18 kelime

biçim; biçimlendirmek

Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.

Bu kökten 18 kelime

conform

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: conkök: form

birlikte biçimlendirmek

uymak, uygun olmak

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

conformity

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: conkök: formson ek: ity

birlikte biçimlendirme durumu

uyma, uygunluk; uymacılık

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

form

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: form

biçim

tür, biçim, şekil; (fiil) oluşturmak, kurmak

Sınav: LGSSınav: Lise

formal

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: formson ek: al

biçimle ilgili

resmî; kurallara uygun; biçimsel

Sınav: LGSSınav: Lise

formality

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: formson ek: alson ek: ity

biçimle ilgili olma durumu

formalite, resmî işlem; resmîyet

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

format

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

kök: format

biçimlendirilmiş şey

biçim, düzen, format; (fiil) biçimlendirmek

Sınav: LiseSınav: YDS

formation

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: formson ek: ation

biçimlendirme

oluşum, kuruluş; diziliş

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

formula

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

kök: formson ek: ulson ek: a

küçük biçim

yöntem, formül; (bilim) formül

Sınav: LiseSınav: YDS

formulate

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: formson ek: ulson ek: ate

küçük biçim yapmak

(plan, kuram) geliştirmek, oluşturmak; açıkça ifade etmek

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

inform

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: inkök: form

içeri biçimlendirmek

bildirmek, haber vermek, bilgilendirmek

Sınav: LGSSınav: Lise

informal

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: inkök: formson ek: al

biçimle ilgili olmayan

resmî olmayan, gayriresmî; rahat, gündelik

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

information

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: inkök: formson ek: ation

içeri biçimlendirme

bilgi

Sınav: LGSSınav: Lise

informative

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: inkök: formson ek: ative

içeri biçimlendirmeye eğilimli

bilgilendirici, öğretici

Sınav: LiseSınav: YDS

platform

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

kök: platkök: form

düz biçim

peron; kürsü, sahne; platform

Sınav: LiseSınav: YDS

reform

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: rekök: form

yeniden biçimlendirme

reform, iyileştirme; (fiil) düzeltmek, iyileştirmek

Sınav: LiseSınav: YDS

transform

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: transkök: form

öte yana biçimlendirmek

dönüştürmek, tamamen değiştirmek

Sınav: LiseSınav: YDS

transformation

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: transkök: formson ek: ation

öte yana biçimlendirme

dönüşüm, köklü değişim

Sınav: LiseSınav: YDS

uniform

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: unikök: form

bir biçimli

tekdüze, aynı; üniforma

Sınav: LGSSınav: Lise

Kökün hikâyesi

Latincede fōrma bir şeyin dıştan görünen biçimiydi: bir heykelin şekli, bir kalıbın içi. Bu isimden fōrmāre 'biçimlendirmek' fiili doğdu. Bir şeyi yeniden biçimlendiren reform yapar; başka bir biçime sokan transform eder, yani dönüştürür. Birlikte, aynı kalıba göre biçimlenmek conform'dur: uymak. Romalılar zihne biçim vermeye, öğretmeye de īnfōrmāre derdi; inform ve information buradan gelir, bilgi zihnimize biçim verir. Biçime, kurala bağlı davranış formal'dır; küçük bir biçim, kısa bir kalıp ise formula. Fransızlar plat 'düz' ile forme'u birleştirip platform dediler. Bugün doldurduğumuz belgeye de form deriz, çünkü bilgiyi belli bir biçime yerleştirir.

Sıradaki kökler