autobiography
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: autokök: biokök: graphson ek: y
kendi hayatını yazma
otobiyografi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Yunancabağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.söz ve yazıbasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin
kök: graph
yazmak, çizmek
Yunanca graphein 'yazmak, çizmek' fiilinden ve onun türevi gramma 'yazılmış şey, harf' isminden gelir. Kelime sonunda üç biçim görülür: -graph yazılmış şeyi ya da yazan aleti (photograph, telegraph), -graphy yazma işini ya da bir bilim dalını (biography, geography), -gram yazılmış ya da çizilmiş ürünü (diagram, telegram) anlatır. dictionary.com, -graph'ın alet adlarında, -gram'ın daha çok ürün adlarında kullanıldığını not eder. Tuzaklar: gram 'nohut' Latince grānum 'tane'den, Gram (destan kılıcı) Eski Norsçadan gelir; graffiti'nin graphein bağını AHD ve dictionary.com 'büyük olasılıkla' çekincesiyle verir, Longman İtalyanca graffiare'de durur; bu yüzden sayılmaz. glamour, grammar'ın İskoçça değişmiş biçimidir: bilginin büyüyle ilişkilendirilmesinden (AHD, dictionary.com); yüzeyde gram- görünmez.
- Özgün biçim
- graphein yazmak, çizmekgramma, grammat- yazılmış şey, harf; küçük ağırlık-graphos, -graphia yazan, yazılmış; yazma
- Başka biçimleri
- kök: graph graph, graphic, graphitekök: graph photograph, autograph, telegraph, paragraph, monographkök: graphy photography, biography, geography, calligraphy, choreography, demographykök: gram / -gram gram, program, diagram, telegram, epigramkök: grammat / gramm grammar, grammatical
Kök haritası
yazmak, çizmek
Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.
Bu kökten 22 kelime
autograph
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: autokök: graph
kendi yazdığı
(ünlü birinin) imza
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
biography
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: biokök: graphson ek: y
hayat yazma
biyografi, yaşam öyküsü
Sınav: LiseSınav: YDS
calligraphy
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: callikök: graphson ek: y
güzel yazma
hat sanatı, güzel yazı sanatı
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
choreography
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: chorebağlaç: okök: graphson ek: y
dans yazma
koreografi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
demography
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: demokök: graphson ek: y
halk yazma
nüfus bilimi, demografi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
diagram
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: diakök: gram
içinden çizilmiş şey
şema, diyagram
Sınav: LiseSınav: YDS
epigram
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: epikök: gram
üste yazılmış şey
nükteli kısa söz
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
geography
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: geokök: graphson ek: y
yer yazma
coğrafya
Sınav: LiseSınav: YDS
gram
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: gram
küçük ağırlık
gram
Sınav: LGSSınav: Lise
grammar
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: grammson ek: ar
harfle ilgili
dil bilgisi
Sınav: LGSSınav: Lise
grammatical
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: grammatson ek: icson ek: al
harfle ilgili niteliğinde
dil bilgisel; dil bilgisine uygun
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
graph
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: graph
çizim
grafik, çizge
Sınav: LiseSınav: YDS
graphic
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: graphson ek: ic
çizmekle ilgili
canlı ve ayrıntılı (anlatım); çizimle ilgili
Sınav: LiseSınav: YDS
graphite
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: graphson ek: ite
yazan taş
grafit
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
monograph
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: monokök: graph
tek yazı
monografi, tek konulu inceleme
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
paragraph
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: parakök: graph
yanda yazılmış
paragraf
Sınav: LGSSınav: Lise
photograph
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: photokök: graph
ışıkla yazılmış
fotoğraf
Sınav: LGSSınav: Lise
photography
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: photokök: graphson ek: y
ışıkla yazma
fotoğrafçılık
Sınav: LGSSınav: Lise
program
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: prokök: gram
öne yazılmış şey
program, plan
Sınav: LGSSınav: Lise
telegram
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: telekök: gram
uzaktan yazılmış şey
telgraf (mesaj)
Sınav: LiseSınav: YDS
telegraph
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: telekök: graph
uzağa yazan
telgraf
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Kökün hikâyesi
Yunancada graphein hem yazmak hem çizmek demekti. Bu fiilden gramma doğdu: yazılmış şey, harf. Harflerle ilgili bilgi grammar oldu; herkesin önüne yazılan duyuru program. Kelime sonundaki -graphy yazma işini anlatır: biography bir hayatı, geography yeri yazar; calligraphy güzel yazma sanatıdır. -graph yazılmış şeyi ya da yazan aleti gösterir: autograph kişinin kendi yazdığı imzadır, telegraph uzağa yazan alettir. 1839'da ışıkla yazılmış resme photograph adı verildi. -gram çoğunlukla yazılmış ürünü anlatır: telegram uzaktan gelen mesajdır, diagram çizilmiş bir şemadır. Gramma bir küçük ağırlığın da adıydı; metre sistemindeki gram oradan gelir. Sonu graph ya da gram olan kelimede şunu sor: burada ne yazılıyor ya da çiziliyor?
Akraba kelimeler
Bu kökten türemezler. Bazılarının uzak bir ortak köke bağlandığı öne sürülür; bu bağ tartışmalıdır (etikete bakın). Harfi harfine anlam olarak öğretilmez.
- graffiti uzak akraba (tartışmalı)
İtalyanca graffito 'çizik' çoğulu, graffiare 'kazımak' fiilinden. AHD (graffito) ve dictionary.com graffiare'yi Latince graphium 'yazı kalemi' (< Yunanca grapheion < graphein) üzerinden bağlar ama ikisi de bu adımı 'büyük olasılıkla' çekincesiyle verir; Longman yalnız İtalyanca graffiare. Çekinceli bağ sayılmaz (kaynak ölçütü); madde açılmadı. Kaynak: graffiti
- carve uzak akraba (tartışmalı)
dictionary.com grámma ve graphikós için 'akin to/cognate with carve' der; AHD Hint-Avrupa gerbh- kök eki de carve'ı listeler (bağımsız denetçi okudu). Bağ yalnız Hint-Avrupa düzeyinde → uzak akraba, tartışmalı; sayılmaz. Kaynak: carve
- graft akraba
Aşı, aşılamak: Eski Fransızca graffe 'yazı kalemi, aşı kalemi' < Latince graphium 'yazı kalemi' < Yunanca grapheion, graphein türevi (AHD graft, dictionary.com graft 1; aşı kaleminin ucu yazı kalemine benzetilmiş). AHD'nin 'büyük olasılıkla' çekincesi yalnız Eski Fransızca fiil adımındadır. Madde açılmadı; ileride aday. graft 2 'rüşvet' kökeni bilinmez (AHD). Kaynak: graft