Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).CEFR düzeyi B2Kullanım sıklığı: seyrekAnlam: kısmen okunurisimSınav: YDSSınav: YÖKDİLSınav: IELTSSınav: TOEFL
evolution
Telaffuz
ABD/ˌevəˈluːʃən/ BK/ˌiːvəˈluːʃən/
Sentetik ses
Ana vurgu üçüncü hecede: ev-o-LU-tion; -ion eki vurguyu kendinden önceki heceye çeker (evolve'da vurgu volve'daydı). İngiliz telaffuzunda ilk hece çoğu kez 'iː' ile.
1 · Parçalar
ön ek: dışarı, dışına · kök: yuvarlamak · son ek: eylem, süreç
2 · Harfi harfine
dışarı yuvarlama
3 · Bugün
evrim; gelişim, aşamalı değişim
(biyoloji) evrim, canlıların uzun sürede yavaş yavaş değişmesi; (bir fikrin, durumun, nesnenin) aşamalı gelişimi; (gökbilim) bir gök cisminin yapısının zamanla değişmesi; düzenli bir hareket dizisinin parçası olan hareket (ör. askerî manevra)
Latince ēvolūtiō 'açılma, rulonun çözülmesi' kelimesinden gelir (dictionary.com); isim ēvolvere 'açmak' fiilinin ortacı ēvolūtus'tan kurulmuştur (AHD, dictionary.com). ēvolvere, ē- 'dışarı' ile volvere 'yuvarlamak' fiilinin birleşimidir. Kelime ilk başta kitap tomarının açılmasını anlatırken zamanla aşama aşama açığa çıkan her gelişmeyi, sonra da canlıların evrimini adlandırdı.
İngilizcede ilk görülme: 1615-1625 (dictionary.com).
Hafıza ipucu Evolution: e- 'dışarı' + volut 'yuvarlanmış' + -ion 'eylem'; tomarın yavaş yavaş açılması gibi aşamalı gelişim. TDK'da evolüsyon 'gelişme' diye geçer.
Cümlede
Our school's small exhibition shows the evolution of the telephone, from a wooden box on the wall to a phone in your pocket.
Okulumuzun küçük sergisi, telefonun duvardaki tahta kutudan cepteki telefona uzanan gelişimini gösteriyor.
Parça parça
| Parça | Tür | Kaynak dil | Özgün biçim | Bu kelimede |
|---|---|---|---|---|
| ön ek: e | ön ek | Latince | ē-, ex- (ēvolūtiō < ēvolvere) | dışarı, dışına (Aynı Latince fiil ēvolvere (evolve): ön ek glossu tek (ilke 9/60). dictionary.com evolution Explanation e- için 'out' der; köken satırları sessiz → on-ex birincil anlamı (ilke 18/100).) |
| kök: volut | kök | Latince | volvere; ēvolvere, ortaç ēvolūtus; ēvolūtiō | yuvarlamak (AHD: ēvolūtiō < ēvolūtus, ēvolvere 'to unroll' geçmiş zaman ortacı; dictionary.com: ēvolūtiōn- = ēvolūt(us) + -iōn- (köken satırında ēvolere yazım hatası, Explanation volvere 'to roll'). Ortaç gövdesi volut (kök kaydı varyantı); gloss grubu evolve ile ortak (ilke 188).) |
| son ek: ion | son ek · isim yapar | Latince | -iō, -iōn- (ēvolūtiō) | eylem, süreç (dictionary.com bölmesi ēvolūt(us) + -iōn- (see -ion). Ortaç gövdesi kök parçasında; ek -ion (constitution, institution emsali). son-ion anlam 1; H '-ma' (ilke 41).) |
Aile
Ön ekin başka kelimelerdeki işi
ön ek: ex effect, effective, effectiveness
Kelimeye bir yerin dışına çıkma ya da bir şeyden ayrılma anlamı katar; tireyle yazıldığında "eski" demektir.