conservation
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: conkök: servatson ek: ion
tamamen koruma
koruma (doğa); tasarruf
Sınav: LiseSınav: YDS
Latincebağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.tutma ve almabasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin
kök: serv
korumak, saklamak; gözetmek
Latince servāre 'korumak, saklamak, gözetmek' fiilinden gelir. Bu kökün İngilizcede yalın kelimesi yoktur; hepsi ön eklidir: observe (ob-), preserve (prae-), reserve (re-), conserve (com-). Türevler fiil gövdesi serv (observant, reservation, reservoir) ya da ortaç gövdesi servat (observation, preservation, conservation, conservative) üzerinden kurulur. Tuzaklar: (a) serve, servant, service ve deserve bu kökten değildir; Latince servīre 'hizmet etmek' ve servus 'köle'den gelir (AHD, dictionary.com). Yazımları aynı serv ile başlar ama anlamları 'hizmet'tir, 'koruma' değil. (b) Türkçedeki konserve (Fr. conserve) kutulanmış yiyecektir; İngilizce conserve önce 'korumak, tutumlu kullanmak' fiilidir. konservatif Türkçede yalnız bir tıp terimidir; 'tutucu' anlamı İngilizce conservative'dedir. rezervuar Türkçede tuvalet su deposudur; İngilizce reservoir önce baraj gölüdür (TDK; madde yalancı dost alanları). (c) conserve ile preserve ayrımı madde karistirilan alanındadır.
- Özgün biçim
- servāre korumak, saklamak; gözetmekservātus korunmuş
- Başka biçimleri
- kök: serv observe, observant, preserve, reserve, reservation, reservoir, conservekök: servat observation, preservation, conservation, conservative
Kök haritası
korumak, saklamak; gözetmek
Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.
Bu kökten 11 kelime
conservative
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: conkök: servatson ek: ive
tamamen korumaya eğilimli
tutucu, muhafazakâr
Sınav: LiseSınav: YDS
conserve
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: conkök: serv
tamamen korumak
korumak; tutumlu kullanmak
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
observant
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: obkök: servson ek: ant
üzerine koruyan
dikkatli, gözünden bir şey kaçmayan
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
observation
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: obkök: servatson ek: ion
üzerine koruma
gözlem, izleme
Sınav: LiseSınav: YDS
observe
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: obkök: serv
üzerine korumak
fark etmek; gözlemlemek
Sınav: LiseSınav: YDS
preservation
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: prekök: servatson ek: ion
önceden koruma
koruma, muhafaza
Sınav: LiseSınav: YDS
preserve
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: prekök: serv
önceden korumak
korumak, muhafaza etmek
Sınav: LiseSınav: YDS
reservation
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: rekök: servson ek: ation
geride koruma
rezervasyon, yer ayırtma
Sınav: LiseSınav: YDS
reserve
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: rekök: serv
geride korumak
ayırtmak; ayırmak, saklamak
Sınav: LiseSınav: YDS
reservoir
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: rekök: servson ek: oir
geride koruma yeri
baraj gölü, su haznesi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Kökün hikâyesi
Latincede servāre bir şeyi korumak, saklamak, gözünü üzerinden ayırmamak demekti. Bu fiil İngilizceye yalın gelmedi; hep bir ön ekle geldi. pre- ile önceden korumak oldu: preserve, bir şeyi bozulmadan korumak. re- ile geride korumak: reserve, sonrası için ayırmak; otelde yer ayırtmak da bugün reservation'dır. con- ile tamamen korumak: conserve, suyu ve enerjiyi israf etmeden korumak; conservative ise eskiyi korumaya eğilimli olan, yani tutucu. ob- ile bir şeyin üzerinde göz tutmak: observe, dikkatle izlemek ve kurala uymak. Ama serve, servant ve service bu kökten değildir; onlar 'hizmet etmek' demek olan başka bir fiilden gelir. serv görürsen sor: korunan ne?