aspect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: akök: spect
bir şeye doğru bakış; bakınca görünen
yön, boyut
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Latincebağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.algıbasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin
kök: spect
bakmak, görmek, gözlemek
Latince specere 'bakmak' fiilinden gelir; Hint-Avrupa ana dilinde 'gözlemek' anlamlı *spek- köküne bağlanır. İngilizcede çoğunlukla geçmiş zaman ortacının gövdesi spect- olarak görünür; önüne gelen ek bakışın yönünü belirler: içine (inspect), geriye (respect), ileriye (prospect), çevreye (circumspect).
- Özgün biçim
- specere bakmak, gözlemekspectare seyretmek, sürekli bakmakspeciēs görünüş, tür
- Başka biçimleri
- kök: spic conspicuous, suspicion, auspiciouskök: spec species, specimen, speculate, specify, specific
Kök haritası
bakmak, görmek, gözlemek
Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.
Bu kökten 13 kelime
circumspect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: circumkök: spect
her yanına bakan
ihtiyatlı, temkinli
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
expect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: (s)pect
dışarıya doğru bakmak; gözleyerek beklemek
beklemek, ummak
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
inspect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: inkök: spect
içine bakmak
incelemek, denetlemek
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
perspective
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: perkök: spectson ek: ive
içinden bakmaya ait, görmeyle ilgili
bakış açısı
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
prospect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: prokök: spect
ileriye bakış
olasılık; gelecek beklentisi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
respect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: rekök: spect
dönüp geriye bakmak
saygı; bakım, yön (in this respect)
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
retrospect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: retrokök: spect
geriye bakış
in retrospect: geriye dönüp bakınca
Köken bilgisinin güven düzeyi: tartışmalıSınav: YDSSınav: YÖKDİL
specific
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: specison ek: fic
tür yapan
belirli, belli; ayrıntılı
Sınav: LGSSınav: Lise
specify
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: specison ek: fy
tür yapmak
belirtmek
Sınav: LiseSınav: YDS
spectacle
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: spectson ek: acle
seyredilen şey
gösteri, manzara
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
spectator
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).kök: spectson ek: ator
seyreden kişi
seyirci
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
suspect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: sukök: spect
aşağıdan yukarı bakmak; gizlice, yan gözle bakmak
şüphelenmek; şüpheli
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Kökün hikâyesi
Latincede specere 'bakmak' demekti. Romalılar bu fiili tek başına pek kullanmadı; çoğunlukla bir ön ekle söylediler: içine bakmak inspicere, geriye bakmak respicere, ileriye bakmak prospicere oldu. Bakışın yönü değişince anlam da değişti. Dönüp yeniden bakmak zamanla birine değer vermeye, yani saygıya; ileriye bakmak gelecekteki olasılığa dönüştü. Uzun uzun, sürekli bakmayı anlatan spectare ise seyirciyi ve gösteriyi verdi. İngilizce bu kelimelerin bir kısmını doğrudan Latinceden, bir kısmını Fransızca üzerinden aldı ve kökü çoğunlukla spect biçiminde korudu. İçinde spect gördüğün kelimede bakışın yönünü ara; anlamın ipucu çoğu zaman oradadır.
Akraba kelimeler
Bu kökten türemezler; uzak bir ortak köke bağlanırlar. Harfi harfine anlam olarak öğretilmez.
- skeptic akraba
Yunanca skeptesthai 'bakmak, incelemek'; aynı Hint-Avrupa *spek- kökünden, Latince specere'den türemez. etymonline *spek- doğrudan okunmadı; Wiktionary σκέπτομαι ve dictionary.com skeptic ile doğrulandı. Kaynak: skeptic
- spy akraba
Germen kökenli (Eski Fransızca espier üzerinden); aynı *spek- kökünden, Latince specere'den türemez. etymonline *spek- doğrudan okunmadı; Germen bağ yalnız Wiktionary spy ile doğrulandı (dictionary.com Eski Fransızcada kalıyor). Kaynak: spy