effect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: efkök: fect
dışarı yapma
etki, sonuç
Sınav: LGSSınav: Lise
Latince ön ekÖğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin
ön ek: ex ön ek
Kelimeye bir yerin dışına çıkma ya da bir şeyden ayrılma anlamı katar; tireyle yazıldığında "eski" demektir.
- dışarı, dışına
- -den, -dan (bir yerden çıkma)
- eski, önceki (tireli kullanımda: ex-wife)
- tamamen (pekiştirme)
- Özgün biçim
- ex / ē (Latince edat: dışarı, -den)
Üç örnek
- exportport + ex-dışarı taşımak: ihraç etmek
- ex-presidentpresident + ex-eski başkan
- ex-wifewife + ex-eski eş
Başka biçimleri
- ön ek: e Latince kelimelerde c, f, p, q, s, t dışındaki ünsüzlerden önce; Fransızca yoluyla gelen kelimelerde é- > e- (evaluate, evaluation: AHD evaluate 'e-, out (from Latin ē-, ex-)'; dictionary.com evaluation 'see e- 1'; ilke 104) Örnek: emit, evade, evaluate, evolve, evolution
- ön ek: ef f'den önce Örnek: effect, efficient
- ön ek: es Eski Fransızca ya da İtalyanca yoluyla gelen kelimelerde (ex- > es-); İtalyanca için dayanak AHD ve dictionary.com espresso: esprimere < Latince exprimere (ex- + premere), ilke 93 / ilke 104 Örnek: essay, espresso
Karıştırma
Yunanca exo- ("dış") ve Latince extra- ("dışında, ötesinde") ile karıştırılır. e-mail gibi kelimelerdeki e- ayrı, yeni bir kısaltmadır ("elektronik"), bu ekin varyantı değildir. excel, exact gibi kelimelerde ek vardır ama taban İngilizcede tek başına görünmez; şeffaf örnek olarak verilmez. expect = ex- + spect; Latince exspectāre'deki s düşmüştür (AHD, DC).
Bu eki taşıyan 59 kelime
effective
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: efkök: fectson ek: ive
dışarı yapmaya eğilimli
etkili, istenen sonucu veren
Sınav: LiseSınav: YDS
effectiveness
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: efkök: fectson ek: iveson ek: ness
dışarı yapmaya eğilimli olma durumu
etkililik
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
effectual
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: efkök: fectson ek: ual
dışarı yapmayla ilgili
etkili, istenen sonucu veren (resmî)
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
efficacious
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: efkök: ficacson ek: ious
dışarı yapabilen nitelikte
etkili, istenen sonucu veren
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
efficacy
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: efkök: ficacson ek: y
dışarı yapabilme niteliği
etkililik, etki gücü
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
efficiency
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: efkök: ficison ek: ency
dışarı yapma hâli
verimlilik
Sınav: LiseSınav: YDS
efficient
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: efkök: ficison ek: ent
dışarı yapan
verimli
Sınav: LiseSınav: YDS
eject
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: ject
dışarı atılmış
zorla çıkarmak, dışarı atmak
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
elect
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: ekök: lect
dışarı seçilmiş
(oyla) seçmek
Sınav: LiseSınav: YDS
election
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: ekök: lectson ek: ion
dışarı seçme
seçim
Sınav: LiseSınav: YDS
elegant
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: legson ek: ant
dışarı seçen
zarif, şık
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
eligible
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: ligson ek: ible
dışarı seçilebilir
uygun, hak sahibi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
emancipate
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: mankök: cipson ek: ate
elden dışarı almak
(yasal, siyasal haklar vererek) özgürleştirmek
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
emission
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: missson ek: ion
dışarı gönderme
(havaya salınan) gaz, emisyon; salınım
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
emit
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: mit
dışarı göndermek
(ısı, ışık, gaz, ses) yaymak, salmak
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
emotion
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: ekök: motson ek: ion
dışarı hareket ettirme
duygu
Sınav: LiseSınav: YDS
espresso
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: eskök: presso
dışarı bastırılmış
espresso (koyu İtalyan kahvesi)
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
essay
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: eskök: say
dışarı tartma
deneme yazısı, kompozisyon
Sınav: LiseSınav: YDS
evaluate
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: ekök: valuson ek: ate
dışarı değerlemek
değerlendirmek
Sınav: LiseSınav: YDS
evaluation
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: valuson ek: ation
dışarı değerleme
değerlendirme
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
event
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: ekök: vent
dışarı gelme
olay
Sınav: LGSSınav: Lise
eventual
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: ventson ek: ual
dışarı gelmeyle ilgili
sonunda gerçekleşen, nihai
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
evidence
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: ekök: vidson ek: ence
dışarı görme hâli
kanıt, delil
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
evident
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: ekök: vidson ek: ent
dışarı gören
açık, belli
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
evolution
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: volutson ek: ion
dışarı yuvarlama
evrim; gelişim, aşamalı değişim
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
evolutionary
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: ekök: volutson ek: ionson ek: ary
dışarı yuvarlamayla ilgili
evrimsel; aşamalı (gelişen)
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
evolve
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: ekök: volve
dışarı yuvarlamak
evrimleşmek; zamanla gelişmek
Sınav: LiseSınav: YDS
exact
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: exkök: act
dışarı sürülmüş
tam, kesin; (fiil) zorla almak, talep etmek
Sınav: LiseSınav: YDS
examine
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: amine
dışarı tartmak
incelemek
Sınav: LiseSınav: YDS
exceed
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: exkök: ceed
dışarı gitmek
aşmak, geçmek
Sınav: LiseSınav: YDS
except
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: cept
dışarı alınmış
hariç, dışında
Sınav: LGSSınav: Lise
exception
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: exkök: ceptson ek: ion
dışarı alma
istisna, kural dışı durum
Sınav: LiseSınav: YDS
exceptional
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: ceptson ek: ionson ek: al
dışarı almayla ilgili
olağanüstü, üstün
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
excess
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: exkök: cess
dışarı gitme
aşırılık, fazlalık
Sınav: LiseSınav: YDS
excessive
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: cessson ek: ive
dışarı gitmeyle ilgili
aşırı, gereğinden fazla
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
exigent
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: igson ek: ent
dışarı süren
acil; talepkâr
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
exist
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: ist
dışarıda durmak
var olmak
Sınav: LGSSınav: Lise
existence
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: istson ek: ence
dışarıda durma hâli
varlık, var olma
Sınav: LiseSınav: YDS
exit
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: exkök: it
dışarı gitme
çıkış (kapısı)
Sınav: LiseSınav: YDS
explicit
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: plicit
dışarı katlanmış
açık, net, açıkça belirtilmiş
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
exploit
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: exkök: ploit
dışarı katlanmış
sömürmek, istismar etmek; tam olarak kullanmak
Sınav: LiseSınav: YDS
exploitation
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: ploitson ek: ation
dışarı katlama
sömürü; işletme, kullanma
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
exponent
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: ponson ek: ent
dışarı koyan
savunucu, temsilci; üs
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
export
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: exkök: port
dışarı taşımak
ihraç etmek; ihracat
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
expose
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: pose
dışarı koymak
maruz bırakmak; ifşa etmek
Sınav: LiseSınav: YDS
expound
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: pound
dışarı koymak
ayrıntılı açıklamak
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
express
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: press
dışarı bastırılmış
ifade etmek, dile getirmek; (sıfat) açık, kesin; ekspres
Sınav: LGSSınav: Lise
expression
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: pressson ek: ion
dışarı bastırma
ifade, dile getirme; yüz ifadesi
Sınav: LGSSınav: Lise
expressive
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: pressson ek: ive
dışarı bastırmaya eğilimli
ifadeli, anlamlı; duygusunu belli eden
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
exquisite
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: quisite
dışarı aranmış
çok güzel, zarif
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
extend
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: tend
dışarı germek
uzatmak, genişletmek
Sınav: LiseSınav: YDS
extension
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: tensson ek: ion
dışarı germe
uzatma, genişletme; ek (bina), ek süre
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
extensive
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: exkök: tensson ek: ive
dışarı germeye eğilimli
geniş, kapsamlı
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
extent
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: exkök: tent
dışarı gerilmiş şey
derece, ölçü; boyut, kapsam
Sınav: LiseSınav: YDS
extract
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: exkök: tract
dışarı çekilmiş
(güçlükle) çekip çıkarmak
Sınav: LiseSınav: YDS
ineffective
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: inön ek: efkök: fectson ek: ive
dışarı yapmaya eğilimli olmayan
etkisiz
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
inefficiency
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: inön ek: efkök: ficison ek: ency
dışarı yapmama hâli
verimsizlik
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
inefficient
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: inön ek: efkök: ficison ek: ent
dışarı yapmayan
verimsiz
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Kaynaklar
- American Heritage Dictionary (ahdictionary.com) ex- ön ekinin "dışında, dışarı, -den uzak", "-sız" ve "eski" anlamlarını; Orta İngilizce ve Eski Fransızca yoluyla Latince ve Yunancadan geldiğini verir. (erişim 25.10.2026)
- Dictionary.com ex- ön ekinin Latince ex / ē edatından ("dışarı, -den") geldiğini, "tamamen" pekiştirme anlamını ve "eski" (ex-president) kullanımını verir. (erişim 25.10.2026)
- Dictionary.com e- biçiminin Latince kökenli kelimelerde c, f, p, q, s, t dışındaki ünsüzlerden önce ex- yerine geçtiğini (emit) verir. (erişim 25.10.2026)
- Dictionary.com ef- biçiminin f'den önce ex- ön ekinin benzeşmiş hâli olduğunu (efficient) verir. (erişim 25.10.2026)
- American Heritage Dictionary (ahdictionary.com) expect kelimesini Latince exspectāre = ex- + spectāre ('bakmak') diye çözümler. (erişim 25.10.2026)
- Dictionary.com expect kelimesinin Latince ex(s)pectāre'den geldiğini ve ex- + spectāre diye çözümlendiğini verir. (erişim 25.10.2026)
- American Heritage Dictionary — espresso espresso < İtalyanca (caffè) espresso < esprimere < Latince exprimere: ex- + premere. (erişim 26.10.2026)
- Dictionary.com — espresso espresso < İtalyanca, esprimere ortacı < Latince exprimere. (erişim 26.10.2026)
- American Heritage Dictionary — evaluate Back-formation from evaluation < Fransızca évaluation < Eski Fransızca evaluer 'to evaluate' : e- 'out' (Latince ē-, ex-) + value 'value'. 1: değerini ya da miktarını belirlemek; 2: önemini, değerini yargılamak. (erişim 26.10.2026)
- Dictionary.com — evaluation 1745-55; Fransızca évaluation; bkz. e- 1, valuation. 1: değerlendirme eylemi ya da örneği. (erişim 26.10.2026)
Son kontrol:
Kaynaklarla doğrulandı; editör okuması sürüyor.