Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).CEFR düzeyi B2Kullanım sıklığı: akademikAnlam: anlam kaymışfiilisimSınav: LiseSınav: YDSSınav: YÖKDİLSınav: IELTSSınav: TOEFL
exploit
Telaffuz
ABD/ɪkˈsplɔɪt/ BK/ɪkˈsplɔɪt/
Sentetik ses
| Tür | ABD | BK |
|---|---|---|
| fiil | /ɪkˈsplɔɪt/ | /ɪkˈsplɔɪt/ |
| isim | /ˈeksplɔɪt/ | /ˈeksplɔɪt/ |
Fiilde vurgu ikinci hecede (ex-PLOIT 'sömürmek'), isimde ilk hecede (EX-ploit 'kahramanca iş'); dictionary.com ve AHD isimde ilk hece vurgusunu verir.
2 · Harfi harfine
dışarı katlanmış
3 · Bugün
sömürmek, istismar etmek; tam olarak kullanmak
(birini) sömürmek, emeğinden haksızca yararlanmak; (bir durumu) kendi çıkarına kullanmak, istismar etmek; (bir şeyi) tam ve etkili biçimde kullanmak, değerlendirmek; (maden, orman, petrol) işletmek; (isim) kahramanca ya da cesur iş, serüven
Eski Fransızca esploit yoluyla Latince explicitum'dan gelir; explicitum, explicāre 'açmak, çözmek' fiilinin geçmiş zaman ortacının nötr biçimidir (AHD, dictionary.com; LDOCE explicitus). LDOCE Eski Fransızca kelimeyi 'sonuç, başarı', dictionary.com Latince explicitum'u 'çözülmüş, ortaya konmuş iş' diye açıklar. İsim anlamı 'kahramanca iş'tir; fiil dictionary.com'a göre Fransızca exploiter yoluyla bu isimden türemiştir. explicāre, ex- ile plicāre 'katlamak' fiilinin birleşimidir (AHD, dictionary.com, LDOCE explicate); explicit aynı ortaçtan gelir.
İngilizcede ilk görülme: İsim 1350-1400, fiil 1300-1350 (dictionary.com; fiil Fransızca exploiter ile Orta İngilizce expleiten 'başarmak' yerine); LDOCE 1500-1600.
Hafıza ipucu Exploit: ex- 'dışarı' + ploit 'katlanmış'; içindekini dışarı açıp sonuna kadar kullanırsın; insanlara yapılınca bu sömürmektir.
Cümlede
Ahmet's boss exploited him for years, paying him only half of what the others earned.
Ahmet'in patronu yıllarca onu sömürdü, ona diğerlerinin kazandığının yalnız yarısını ödedi.
Parça parça
| Parça | Tür | Kaynak dil | Özgün biçim | Bu kelimede |
|---|---|---|---|---|
| ön ek: ex | ön ek | Latince | ex- (explicāre; Eski Fransızca es-) | dışarı, dışına (explicit emsali: AHD/dictionary.com explicate ex- (glosssuz), LDOCE glosslamaz; sessizlik → on-ex anlam 1, bileşik glossu ('to unfold', 'unfolded, set forth') ile çelişmez (ilke 18/144); aynı Latince fiil ailesinde tek gloss (ilke 9/60). Orta İngilizcede exploit ve espleit yazımları (dictionary.com).) |
| kök: ploit | kök | Latince | plicāre; explicitum (explicāre'nin nötr geçmiş zaman ortacı) > Eski Fransızca esploit | katlamak (AHD explicitum, neuter past participle of explicāre 'to unfold'; dictionary.com explicitum, explicitus'un nötrü; LDOCE Latin explicitus < explicare. Kök glossu explicate sayfalarındaki plicāre 'to fold' (AHD, dictionary.com, LDOCE). Eski Fransızca üzerinden aşınmış ortaç gövdesi, ortaç sonu kök parçasında (ilke 87/22). Kök varyantı ploit.) |
Aile
Ön ekin başka kelimelerdeki işi
ön ek: ex effect, effective, effectiveness
Kelimeye bir yerin dışına çıkma ya da bir şeyden ayrılma anlamı katar; tireyle yazıldığında "eski" demektir.