İçeriğe geç
Kaynaklarla doğrulandı · editör onayı bekliyor
Görünüm

Latincebağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.algıbasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin

kök: vid/vis

görmek

Latince vidēre 'görmek' fiilinden ve onun geçmiş zaman ortacı vīsus'tan gelir. Kelimelerin bir kısmı doğrudan Latinceden (provide, revise, evident), bir kısmı Fransızca veoir/voir ve onun ortacı veue/vue üzerinden (view, review, interview), advise ve advice ise Eski Fransızca a vis 'birine öyle görünmek' söyleyişinden gelir. American Heritage vidēre'yi Hint-Avrupa weid- köküne bağlar; aynı köke Germen wise ve wit, Yunanca idea ve history, Germen kökenli Fransızca guide da bağlanır, ama bunlar vidēre'den türemez. Halk etimolojisi tuzakları: video için sık anlatılan 'Latincede görüyorum demek' açıklaması kaynaklarda yoktur; üç sözlük de kelimeyi vidē(re) + -o diye, audio örneğiyle açıklar. vice 'kötü alışkanlık' ve vicious Latince vitium 'kusur'dan gelir; vice- 'yardımcı' (vice president) ise Latince vice'tan gelir (American Heritage: *vix 'değişim'). vivid Latince vīvere 'yaşamak'tan gelir, vid harfleri tesadüftür. divide Latince dīvidere 'ayırmak'tan gelir; American Heritage onu dis- + -videre diye çözümler, dictionary.com 'ayırmak' der; iki kaynak da görmekle bağ kurmaz.

Özgün biçim
vidēre görmekvīsus görülmüş; görme, bakışvīsere görmeye gitmek, bakmak
Başka biçimleri
kök: vis vision, visible, invisible, visual, visit, television, revision, provision, envision, visionary, visage, visa, vistakök: vid evident, evidence, providence, invidiouskök: vide video, providekök: view view, review, interview, preview, purviewkök: vise/vice advise, advice, revise, supervise, improvisekök: vey / voy / v survey, clairvoyant, envykök: prud prudent

Kök haritası

vid/vis kökünden türeyen 33 kelime

görmek

Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.

Bu kökten 33 kelime

advice

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: adkök: vice

-e görünen

tavsiye, öğüt

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

advise

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: adkök: vise

-e görünen

tavsiye etmek, öğüt vermek

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

clairvoyant

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: clairkök: voyson ek: ant

açık gören

durugörü sahibi, kâhin

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

envision

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: enkök: visson ek: ion

görme içine koymak

zihinde canlandırmak, öngörmek

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

envy

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: enkök: vson ek: y

üzerine bakma

kıskançlık, haset; kıskanmak

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

evidence

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: ekök: vidson ek: ence

dışarı görme hâli

kanıt, delil

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

evident

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: ekök: vidson ek: ent

dışarı gören

açık, belli

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

improvise

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: imön ek: prokök: vise

önceden görülmemiş

doğaçlama yapmak, hazırlıksız yapmak

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

interview

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: interkök: view

arada görülen

mülakat, görüşme; röportaj

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

invidious

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: inkök: vidson ek: ious

üzerine bakışla dolu

haksız, kırıcı, hoşnutsuzluk uyandıran

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

invisible

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: inkök: visson ek: ible

görülemez

görünmez

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

preview

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: prekök: view

önceden görmek

ön gösterim; önizleme

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

provide

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: prokök: vide

ileriyi görmek

sağlamak, temin etmek

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

providence

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: prokök: vidson ek: ence

önceden görme hâli

ilahi takdir, kader

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

provision

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: prokök: visson ek: ion

önceden görme

sağlama, temin; (yasa ya da sözleşmede) hüküm

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

prudent

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: prudson ek: ent

önceden gören

sağduyulu, tedbirli, akıllıca

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

purview

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: purkök: view

önceden görülmüş

yetki alanı, kapsam

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

review

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: rekök: view

yeniden görülen

gözden geçirmek; inceleme, değerlendirme

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

revise

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: rekök: vise

yeniden bakmak

gözden geçirmek, düzeltmek; değiştirmek

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

revision

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: rekök: visson ek: ion

yeniden görme

gözden geçirme, düzeltme

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

supervise

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: superkök: vise

üstten görmek

denetlemek, gözetmek

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

survey

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: surkök: vey

üstten görmek

anket, araştırma; incelemek

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

television

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: telekök: visson ek: ion

uzaktan görme

televizyon

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

video

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: videson ek: o

görme

video, görüntü kaydı

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

view

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: view

görülen

görüş, fikir; manzara

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

visa

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

kök: visa

görülmüş

vize

Sınav: YDSSınav: IELTS

visage

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: visson ek: age

görünüş hâli

yüz, çehre

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

visible

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

kök: visson ek: ible

görülebilir

görünür, görülebilir

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

vision

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: visson ek: ion

görme

görme yetisi; vizyon, gelecek tasavvuru

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

visionary

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: visson ek: ionson ek: ary

görme ile ilgili

ileri görüşlü, vizyon sahibi

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

visit

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: visson ek: it

sıkça gidip görmek

ziyaret etmek; ziyaret

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

vista

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: vista

görülen

manzara, görünüm

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

visual

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

kök: visson ek: ual

görme ile ilgili

görsel

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

Kökün hikâyesi

Latincede vidēre 'görmek' demekti; geçmiş zaman ortacı vīsus ise 'görülmüş' anlamına geliyordu. İngilizcede bu iki gövde vid ve vis olarak yaşar. Görme gücüne vision, görülebilene visible, görmeyle ilgili olana visual denir. Bir şeyi önceden görmek, yani prōvidēre, ileriyi düşünüp hazırlamaya dönüştü: provide. Dışarıdan bile görülen şey evident, onu gösteren şey evidence oldu. Fransızca bu fiili yüzyıllar içinde aşındırıp voir yaptı; view, review ve interview bu aşınmış biçimden geldi, kökten geriye yalnız v kaldı. Yirminci yüzyılda kök yeniden canlandı: uzaktan görmeye television, audio örneğiyle görüntü kaydına video dendi. prudent, envy ve survey'de kök daha da gizlenmiştir; hikâyelerini kendi sayfalarında bulursun. Bir kelimede vid, vis ya da view görürsen sor: burada kim neyi görüyor?

Akraba kelimeler

Bu kökten türemezler. Bazılarının uzak bir ortak köke bağlandığı öne sürülür; bu bağ tartışmalıdır (etikete bakın). Harfi harfine anlam olarak öğretilmez.

  • wise uzak akraba (tartışmalı)

    Eski İngilizce wīs'ten; American Heritage weid- köküne bağlar. Germen kelime, vidēre'den türemez; bağ yalnız Hint-Avrupa düzeyinde ve tek kaynakta. Kaynak: wise

  • wit uzak akraba (tartışmalı)

    Eski İngilizceden; American Heritage weid- köküne bağlar. Germen kelime, vidēre'den türemez; bağ tek kaynakta, Hint-Avrupa düzeyinde. Kaynak: wit

  • idea uzak akraba (tartışmalı)

    Yunanca idea 'biçim, örnek', ideîn 'görmek' gövdesinden (dictionary.com); American Heritage weid- köküne bağlar. Görmek anlamı ortak, ama vidēre ile bağ yalnız Hint-Avrupa düzeyinde ve yalnız AHD'de. Kaynak: idea

  • history uzak akraba (tartışmalı)

    Latince historia < Yunanca historiā < historein 'araştırmak' < histōr 'bilgili kişi'; American Heritage weid- köküne bağlar. vidēre'den türemez; bağ tek kaynakta. Kaynak: history

  • guide uzak akraba (tartışmalı)

    Eski Fransızca ve Eski Provensalca guida üzerinden, Germen kökenli; American Heritage weid- köküne bağlar. vidēre'den türemez; bağ tek kaynakta. Kaynak: guide

Sıradaki kökler