İçeriğe geç
Kaynaklarla doğrulandı · editör onayı bekliyor
Görünüm

Latincebağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.tutma ve almabasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin

kök: string

sıkmak, sıkıca bağlamak

Latince stringere 'sıkmak, sıkıca bağlamak' fiilinden ve ortacı strictus'tan gelir. Kelimeler beş biçimde görünür: (1) Latinceden doğrudan gelen ortaç gövdesi strict: strict, restrict (re- 'geri'), restriction, district (dis- 'ayrı'; Orta Çağ Latincesi districtus). (2) Eski Fransızca yoluyla gelen fiil gövdesi strain: strain, constrain (com- 'birlikte'), restrain (re-). (3) Fransızca dişil ortaç straint: constraint, restraint. (4) stress biçimi: distress (Halk Latincesi *districtia) ve stress; stress dictionary.com ve Longman'a göre distress'in baştaki sesi düşmüş biçimidir, AHD'ye göre kısmen de Halk Latincesi *strictia'dan gelir. (5) Eski Fransızca estreit 'dar' > strait 'boğaz'. Tuzaklar: (a) string 'ip, sicim' Eski İngilizce streng'den gelir; bu köke sayılmaz; dictionary.com yalnız uzaktan akraba sayar, AHD bağ kurmaz (AHD, dictionary.com). (b) strain 'soy, tür, cins' Eski İngilizce strēon'dan gelir, strain 'zorlanma' ile yalnız yazımı aynıdır (AHD, dictionary.com). (c) straight 'düz' Orta İngilizce strecchen 'germek' ortacıdır; strait 'boğaz' ile sesi aynı, kökü ayrıdır (AHD, dictionary.com). (d) restrict/restrain, constrain/restrain ve strict/strait ayrımları madde karistirilan alanlarındadır.

Özgün biçim
stringere sıkmak, sıkıca bağlamak; gerip çekmekstrictus sıkılmış, gergin
Başka biçimleri
kök: strict strict, restrict, restriction, districtkök: strain strain, constrain, restrainkök: straint constraint, restraintkök: stress stress, distresskök: strait strait

Kök haritası

string kökünden türeyen 12 kelime

sıkmak, sıkıca bağlamak

Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.

Bu kökten 12 kelime

constrain

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: conkök: strain

birlikte sıkmak

kısıtlamak, engellemek

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

constraint

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: conkök: straint

birlikte sıkılmış şey

kısıtlama, sınırlama

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

distress

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: dikök: stress

ayrı sıkılık

sıkıntı, üzüntü, kaygı

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

district

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: dikök: strict

ayrı sıkılmış şey

bölge, semt, ilçe

Sınav: LiseSınav: YDS

restrain

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: rekök: strain

geriye sıkmak

zapt etmek, alıkoymak; kendini tutmak

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

restraint

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: rekök: straint

geriye sıkılmış şey

kendini tutma, ölçülülük; kısıtlama

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

restrict

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: rekök: strict

geriye sıkılmış

sınırlamak, kısıtlamak

Sınav: LiseSınav: YDS

restriction

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: rekök: strictson ek: ion

geriye sıkma

kısıtlama, sınırlama

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

strain

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

kök: strain

sıkma

gerginlik, zorlanma, baskı

Sınav: LiseSınav: YDS

strait

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: strait

sıkılmış şey

boğaz (deniz)

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

stress

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: stress

sıkılık

stres, gerginlik, baskı

Sınav: LiseSınav: YDS

strict

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: strict

sıkılmış

katı, sıkı (kurallar konusunda)

Sınav: LiseSınav: YDS

Kökün hikâyesi

Latincede stringere bir ipi ya da bağı sıkıca çekmek, sıkmak demekti; ortacı strictus da sıkılmış, gergin anlamına geliyordu. Kök İngilizceye iki yoldan geldi. Latinceden doğrudan gelenlerde strict biçimi görünür: strict sıkı, kuralları gevşetmeyen; restrict geriye sıkılmış, yani sınırlanmış; district ise bir beyin ya da yargıcın sıkı denetimindeki bölge. Eski Fransızcadan geçenlerde kök strain biçimini aldı: strain zorlanma, gerginlik; constrain ve restrain sıkıp tutmak, engellemek. Aynı ortaç Fransızcada dar anlamına gelen estreit oldu; İngilizcede strait, iki denizi bağlayan dar boğazdır. stress ve distress de insanı sıkıştıran baskıyı anlatır. Bu biçimlerden birini görürsen sor: ne sıkılıyor?

Akraba kelimeler

Bu kökten türemezler. Bazılarının uzak bir ortak köke bağlandığı öne sürülür; bu bağ tartışmalıdır (etikete bakın). Harfi harfine anlam olarak öğretilmez.

  • string (ip, sicim) uzak akraba (tartışmalı)

    Eski İngilizce streng, Germen; dictionary.com 'akin to Latin stringere' der, AHD bağ kurmaz; sayılmaz (ilke 13/27). Kaynak: string (ip, sicim)

Sıradaki kökler