İçeriğe geç
Kaynaklarla doğrulandı · editör onayı bekliyor
Görünüm

Latincebağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.yaşam ve bedenbasamak 2, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin

kök: nat

doğmak

Latince nāscī 'doğmak' fiilinden ve ortacı nātus 'doğmuş'tan gelir. Gövde nāt- ile kurulan Latince isim ve sıfatlar: nātūra (nature, natural), nātiō (nation), nātīvus (native, nativity), nātālis (natal; prenatal'ın tabanı). Ön ekli fiiller: innāscī (innate), renāscī > Eski Fransızca renaistre (renaissance). Eski biçim gnātus cognate'te görülür (co- + gnātus). nātīvus Fransızcada naïf olmuş, naive olarak geri gelmiştir (native ile aynı Latince kelime). İngilizce taban üzerinden: national (nation + -al), nationality (national + -ity), international (inter- + national), prenatal (pre- + natal) (dictionary.com). Tuzaklar: (a) natty ve gnat bu kökten değildir (es görünümlü); nasty de nāscī ile ilgisizdir ama yüzeyde kök biçimi taşımaz (yalnız tuzak). (b) naive ile native aynı Latince nātīvus'tan gelir ama naive Fransızca yoldan gelip 'saf, toy' anlamını almıştır. (c) cognate'teki gn nāscī'nin eski biçimi gnāscī'dendir (dictionary.com); know ya da cognition'daki gn ile karıştırılmamalıdır. (d) Türkçe enternasyonal TDK'ya göre Fransızca international'dır; sayılan kaynaklar international'ı İngilizce oluşum verdiği için köprü yazılmadı. (e) Türkçe natür, natürel, naif, Rönesans Fransızca yoluyla bu kökün kelimeleridir (TDK; ilgili maddeler).

Özgün biçim
nāscī doğmaknātus doğmuş (geçmiş zaman ortacı)gnāscī, gnātus doğmak; doğmuş (eski biçim)innāscī içinde doğmakrenāscī yeniden doğmaknātūra doğuş koşulları, nitelik, doğanātiō doğum; kabilenātīvus doğuştan, doğalnātālis doğumla ilgili
Başka biçimleri
kök: nat nature, natural, nation, national, nationality, international, native, nativity, prenatalkök: nate innatekök: gnate cognatekök: naiss renaissancekök: naive naive

Kök haritası

nat kökünden türeyen 13 kelime

doğmak

Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.

Bu kökten 13 kelime

cognate

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: cokök: gnate

birlikte doğmuş

(dilbilim) kökteş, aynı kökenden gelen

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

innate

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: inkök: nate

içinde doğmuş

doğuştan, doğuştan gelen

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

international

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: interkök: natson ek: ionson ek: al

arada doğmayla ilgili

uluslararası

Sınav: LGSSınav: Lise

naive

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: naive

doğmuş olanla ilgili

saf, toy, deneyimsiz

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

nation

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: natson ek: ion

doğma

ulus, millet; ülke

Sınav: LGSSınav: Lise

national

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: natson ek: ionson ek: al

doğmayla ilgili

ulusal

Sınav: LGSSınav: Lise

nationality

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: natson ek: ionson ek: alson ek: ity

doğmayla ilgili olma durumu

uyruk, vatandaşlık

Sınav: LGSSınav: Lise

native

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: natson ek: ive

doğmuş olanla ilgili

doğulan (yer), ana (yurt, dil); yerli

Sınav: LGSSınav: Lise

nativity

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

kök: natson ek: ivson ek: ity

doğmuş olanla ilgili olma durumu

doğum (yeri ve koşullarıyla)

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

natural

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: natson ek: urson ek: al

doğma hâliyle ilgili

doğal

Sınav: LGSSınav: Lise

nature

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: natson ek: ure

doğma hâli

doğa, tabiat

Sınav: LGSSınav: Lise

prenatal

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: prekök: natson ek: al

önce doğmayla ilgili

doğum öncesi (bakım, kontrol)

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

renaissance

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: rekök: naissson ek: ance

yeniden doğma

yeniden canlanma; (the Renaissance) Rönesans

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

Kökün hikâyesi

Latincede nāscī doğmak demekti; ortacı nātus doğmuş anlamına geliyordu. nātūra önce doğuşla gelen koşul ve nitelikti, sonra her şeyin doğduğu dünyanın adı oldu: nature doğa, natural doğal. nātiō hem doğum hem kabile demekti; bugün nation ulus, international uluslararasıdır. nātīvus doğuştan olandı: native doğduğun yer ve dil. Aynı kelime Fransızcada aşınıp naïf oldu; İngilizcedeki naive dünyayı henüz tanımayan saf kişidir. İçinde doğan şey innate, doğuştandır. Fransızcada yeniden doğuş renaissance oldu, birlikte doğmuş olan cognate de aynı kökten gelen kelimeler için kullanılır. Bir kelimede nat görürsen doğumu düşün.

Sıradaki kökler