İçeriğe geç
Kaynaklarla doğrulandı · editör onayı bekliyor
Görünüm

Latincebağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.yön ve yolbasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin

kök: via

yol

Latince via 'yol'. Kelimeler üç yoldan gelir: (1) kök kelime via (ablatif viā 'yoldan'); (2) Latince bileşik ve türevler: previous (praevius), obvious (obvius < obviam), deviate ve deviation (dēviāre), trivial (triviālis < trivium 'kavşak'); (3) Fransızca yoluyla: convey ve convoy (conviāre > conveier / convoier), voyage (viāticum > voiage), envoy (inviāre > envoyer, ortaç envoyé). Tuzaklar: viable via'ya benzer ama Fransızca vie 'hayat' < Latince vīta'dan gelir; vie (yarışmak) Latince invītāre'den gelir; voyeur ve clairvoyant'taki voy ise vidēre 'görmek' köküdür (vid). envy de vid kökündendir (en- + vidēre). İngilizce way aynı Hint-Avrupa köküne gönderilir (akraba, sayılmaz).

Özgün biçim
via yol-viāre (dēviāre, conviāre, inviāre) yol ile kurulan fiiller: yoldan çıkmak, eşlik etmek, yolda olmakviāticum yol azığı, yol parası; (Geç Latince) yolculuk
Başka biçimleri
kök: via viakök: vi previous, obvious, deviate, deviation, trivialkök: vey conveykök: voy convoy, voyage, envoy

Kök haritası

via kökünden türeyen 10 kelime

yol

Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.

Bu kökten 10 kelime

convey

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

ön ek: conkök: vey

birlikte yol gitmek

ifade etmek, aktarmak

Sınav: LiseSınav: YDS

convoy

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: conkök: voy

birlikte yol gitme

konvoy

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

deviate

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: dekök: vison ek: ate

yoldan uzaklaşmak

sapmak

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

deviation

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: dekök: vison ek: ation

yoldan uzaklaşma

sapma

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

envoy

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: enkök: voy

yolda olan

elçi

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

obvious

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: obkök: vison ek: ous

yolda karşıda olan

açık, belli

Sınav: LGSSınav: Lise

previous

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

ön ek: prekök: vison ek: ous

yolda önde olan

önceki

Sınav: LGSSınav: Lise

trivial

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).

ön ek: trikök: vison ek: al

üç yolla ilgili

önemsiz

Sınav: YDSSınav: YÖKDİL

via

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).

kök: via

yoldan

üzerinden

Sınav: LGSSınav: Lise

voyage

Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).

kök: voyson ek: age

yolluk

uzun deniz yolculuğu

Sınav: LiseSınav: YDS

Kökün hikâyesi

Latincede via yol demekti. Kelime İngilizceye bazen olduğu gibi geçti: via Paris, Paris yolundan, yani Paris üzerinden demektir. Çoğu zaman ise bir ön ekle birleşti. Yolda önde olan şey, prae ile via'dan kurulan previous, yani önceki oldu. Yolda tam karşıda duran şey, ob ile via'dan kurulan obvious, yani apaçık oldu. de ile via, yoldan uzaklaşmak demek olan deviate'i verdi. Üç yolun buluştuğu kavşak trivium'du; bu sıradan köşeden önce 'sıradan', sonra 'önemsiz' anlamında trivial çıktı. Fransızca yoluyla gelen kelimelerde kök vey ya da voy diye görünür: convey, convoy, voyage, envoy. Yolu düşün, kelime açılır.

Akraba kelimeler

Bu kökten türemezler. Bazılarının uzak bir ortak köke bağlandığı öne sürülür; bu bağ tartışmalıdır (etikete bakın). Harfi harfine anlam olarak öğretilmez.

  • way uzak akraba (tartışmalı)

    AHD via ve way'i aynı Hint-Avrupa köküne (wegh-) gönderir; dictionary.com via 'see also way' der. Germen kelime (Eski İngilizce weg); yalnız Hint-Avrupa düzeyinde bağ, sayım dışı. Kaynak: way

Sıradaki kökler