affinity
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: afkök: finson ek: ity
sınıra doğru olma durumu
yakınlık, sempati, ilgi
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Latincebağımlı kök: Tek başına kelime olmaz; ancak ek alarak kelime kurar.ölçü ve sınırbasamak 2, 3, 4Köken bilgisinin güven düzeyi: kesin
kök: fin
son; sınırlamak
Latince fīnis 'son, sınır' isminden ve ondan türeyen fīnīre 'bitirmek, sınırlamak' fiilinden gelir. Kelimeler dört biçimde görünür: (1) fin: fīnālis 'sonla ilgili' sıfatından final ve İngilizce türevleri finally, finalize; Eski Fransızca finir yoluyla finish; finer 'sona erdirmek, borcu kapatmak' fiilinden finance ve financial; infīnitās'tan infinity; affīnis 'sınıra yakın, evlilikle akraba' sözcüğünden affinity. (2) fine: Eski Fransızca fin yoluyla fine; dēfīnīre 'sınırlamak, belirlemek' fiilinden define; cōnfīnis 'sınırdaş' sözcüğünden Fransızca confiner yoluyla confine; İngilizce re- + fine ile refine, refined. (3) finite: ortaç fīnītus 'sınırlanmış' ve bileşikleriyle finite, infinite, definite, indefinite, definitely. (4) finit: ortaç gövdesi + ek ile infinitive, definition, definitive. Kök glossu define, finite ailesinde 'sınırlamak'; finish ve finance'ta 'bitirmek'; final, fine, infinity'de 'son'; confine ve affinity'de 'sınır'dır; refine ve refined'da İngilizce fine fiilinin anlamı 'arıtmak'tır (kök glossundan kopmuş taban). Tuzaklar: (a) find, fin 'yüzgeç' ve finger Eski İngilizceden gelen Germen kelimelerdir; fin harflerini taşısalar da fīnis değildir (AHD, dictionary.com). (b) figure Latince figūra'dan, yani fingere 'biçim vermek' fiilinden gelir; fīnis ile bağı yoktur (AHD, dictionary.com). (c) fine 'iyi, ince' ile fine 'para cezası' aynı fīnis'ten gelir; sözlükler bunları ayrı girdi olarak verir, madde tektir. (d) definite 'kesin, belirli' ile definitive 'en yetkin, son sözü söyleyen' farklıdır (dictionary.com). (e) definitely ile defiantly 'meydan okurcasına' karıştırılır; defiantly bu kökten değildir.
- Özgün biçim
- fīnis son; sınırfīnīre bitirmek; sınırlamakfīnītus sınırlanmış (geçmiş zaman ortacı)dēfīnīre sınırlamak, belirlemekfīnālis sonla ilgilicōnfīnis; cōnfīnium, çoğul cōnfīnia bitişik, sınırdaş; sınıraffīnis sınıra yakın, komşu; evlilikle akrabafin, finer, finir / finiss- (Eski Fransızca) son; sona erdirmek, (borcu) kapatmak, ödemek; bitirmek
- Başka biçimleri
- kök: fin final, finally, finalize, finish, finance, financial, infinity, affinitykök: fine fine, define, confine, refine, refinedkök: finite finite, infinite, definite, indefinite, definitelykök: finit infinitive, definition, definitive
Kök haritası
son; sınırlamak
Çizginin üstünde ön ekle, altında ön eksiz kurulan kelimeler var. Her kelime kendi sayfasına gider.
Bu kökten 21 kelime
confine
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: conkök: fine
birlikte sınırlamak
sınırlamak, kısıtlamak
Sınav: LiseSınav: YDS
define
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: dekök: fine
tamamen sınırlamak
tanımlamak, belirlemek
Sınav: LGSSınav: Lise
definite
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: dekök: finite
tamamen sınırlanmış
kesin, belirli, açık
Sınav: LiseSınav: YDS
definitely
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: dekök: finiteson ek: ly
tamamen sınırlanmış biçimde
kesinlikle, şüphesiz
Sınav: LGSSınav: Lise
definition
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).ön ek: dekök: finitson ek: ion
tamamen sınırlama
tanım
Sınav: LGSSınav: Lise
definitive
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: dekök: finitson ek: ive
tamamen sınırlamaya eğilimli
en yetkin, en güvenilir; kesin
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
final
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: finson ek: al
sonla ilgili
son, sonuncu
Sınav: LGSSınav: Lise
finalize
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: finson ek: alson ek: ize
sonla ilgili hâle getirmek
son şeklini vermek, kesinleştirmek
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
finally
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: finson ek: alson ek: ly
sonla ilgili biçimde
sonunda, nihayet
Sınav: LGSSınav: Lise
finance
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: finson ek: ance
bitirme
maliye, finans
Sınav: LGSSınav: Lise
financial
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: finson ek: ancson ek: ial
bitirmeyle ilgili
mali, finansal, parasal
Sınav: LGSSınav: Lise
fine
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: fine
son
iyi, uygun, olur; sağlıklı
Sınav: LGSSınav: Lise
finish
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 2 (ilk kökler).kök: finson ek: ish
bitirmek
bitirmek
Sınav: LGSSınav: Lise
finite
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).kök: finite
sınırlanmış
sınırlı, sonlu
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
indefinite
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: inön ek: dekök: finite
tamamen sınırlanmamış
süresiz; belirsiz
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
infinite
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: inkök: finite
sınırlanmamış
çok büyük, sınırsız, sonsuz
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
infinitive
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 3 (sınav kökleri).ön ek: inkök: finitson ek: ive
sınırlanmamış olanla ilgili
mastar
Sınav: LiseSınav: YDS
infinity
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: inkök: finson ek: ity
sonsuz olma durumu
sonsuzluk
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
refine
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: rekök: fine
yeniden arıtmak
geliştirmek, inceltmek; arıtmak
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
refined
Öğretim basamağı: 4 basamaktan 4 (akademik).ön ek: rekök: fineson ek: d
yeniden arıtılmış
arıtılmış, rafine; kibar, zarif
Sınav: YDSSınav: YÖKDİL
Kökün hikâyesi
Latincede fīnis hem 'son' hem 'sınır' demekti; bir şeyin bittiği yer aynı zamanda onun sınırıdır. Bu isimden fīnīre 'bitirmek, sınırlamak' fiili doğdu. Sondaki şey final, bir işi sonuna götürmek finish olur. Sınır anlamı da yaşar: sınırı çizilmiş olan finite, sınırı olmayan infinite'tir. dē- ile sınırları iyice çizmek define, yani bir kelimenin anlamını belirlemektir; sınırları belli olan şey de definite'tir. con- ile ortak sınır confine'a 'içinde tutmak' anlamını, ad- ile sınır komşuluğu affinity'ye 'yakınlık' anlamını verdi. Fransızcada finer borcu kapatmak, ödemek anlamına da geldi; finance 'para işleri' buradan çıktı.